Ο κόσμος της τέχνης με ένα κλικ

Γιάννης Μπεχράκης – Ο φωτογράφος των ανθρώπινων κρίσεων

Σύριος πρόσφυγας κοντά στην Ειδομένη. Πηγή: https://www.kathimerini.gr/k/k-magazine/926128/giannis-mpechrakis-na-miliso-gia-aytoys-poy-den-echoyn-foni/

 Ο Γιάννης Μπεχράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960 και σπούδασε φωτογραφία στο Athens School of Arts and Technology και στο Πανεπιστήμιο Μίντλεσεξ του Λονδίνου. Την διετία 1985-86 εργάστηκε ως φωτογράφος στην Αθήνα και το 1987 προσλήφθηκε στο δυναμικό του Reuters ενώ το 1988, του προσφέρθηκε μόνιμη θέση στο πρακτορείο Reuters της Αθήνας. Η Πρώτη διεθνή αποστολή ήρθε τον Γενάρη του 1989 στην κρίση της Λιβύης  κι έκτοτε κάλυψε σημαντικά και συνταρακτικά γεγονότα σε όλο τον κόσμο, στην κηδεία του Χομεϊνί στο Ιράν, στις αλλαγές στην Ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια, στους πολέμους στην Κροατία, στο Κόσοβο, στην Τσετσενία, στην Σιέρρα Λεόνε, στη Σομαλία, στο Αφγανιστάν, στην Αραβική Άνοιξη στην Αίγυπτο, στη Λιβύη και την Τυνησία. Επίσης, κάλυψε την διαμάχη Ισραηλινών-Παλαιστινίων.

Γιάννης Μπεχράκης (1960 – 2019) Πηγή: https://www.in.gr/2021/03/02/life/stories/giannis-mpexrakis-dyo-xronia-apo-ton-thanato-tou-koryfaiou-fotoreporter/

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 έζησε εθελοντικά στο Κόσοβο ζώντας από κοντά τον Γιουγκοσλαβικό εμφύλιο ενώ το 1998, μπήκε σε ένα ισοπεδωμένο χωριό, ήταν εκείνος που μετέφερε τα νέα σε έναν από τους ελάχιστους ζωντανούς που είχαν μείνει για το ποιος ήταν ο νικητής της μάχης. Την δεκαετία του 2000 τον σημάδεψαν δυο γεγονότα το πρώτο ήταν η απόφαση που πήρε με τον κολλητό του όπως κάλυψαν τα γεγονότα της Γιουγκοσλαβίας έτσι να καλύψουν μαζί και το μέτωπο της Σιέρα Λεόνε. ‘Ομως σε μια ενέδρα που τους έστησαν οι αντάρτες εκείνος σώθηκε από θαύμα ενώ είδε τον καλό του φίλο Kurt Schork να πέφτει νεκρός από σφαίρες δίπλα του. Δεν ξεπέρασε ποτέ τον θάνατό του και έκτοτε προσπαθούσε να προστατεύει όπως μπορούσε τους συναδέλφους και τους φίλους του ακόμα και με κίνδυνο της ζωής του. Έτσι στην αιφνιδιαστική αυτή επίθεση, έχασαν τη ζωή τους ο Αμερικανός ρεπόρτερ Schork και ο Ισπανός κάμεραμαν Moreno de Mora του Associated Press, αλλά και τέσσερις εκ των δέκα στρατιωτών της δυτικοαφρικανικής χώρας που συνόδευαν την ομάδα των δημοσιογράφων.

Έπειτα το 2008 μετακομίζει οικογενειακώς για ένα χρόνο στην Ιερουσαλήμ  ως διευθυντής του φωτογραφικού τμήματος του πρακτορείου Reuters για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Αργότερα το 2010, επέστρεψε στην Ελλάδα για να καλύψει την οικονομική κρίση, με αποτέλεσμα να βρεθεί σε πολλές διαδηλώσεις, στον παλμό της επικαιρότητας. Συνήθισε να αλλάζει μέτωπα και να ζει επικίνδυνα διότι λίγο έλειψε να πέσει νεκρός από τις οβίδες των Τσετσένων αυτονομιστών, ενώ είχε κινδυνέψει και στο Αφγανιστάν, στο σαπιοκάραβο με το οποίο περιπλανιόταν στην Αδριατική παραμονές Χριστουγέννων του 2018, φωτογραφίζοντας τους πρόσφυγες. Επικίνδυνη ήταν και η αποστολή στο Κομπάνι, όπου εκεί, στα σύνορα της Συρίας με την Τουρκία, έζησε από κοντά την επέλαση των τζιχαντιστών του ISIS. Χαρακτηριστικό είναι κάθε φόρα που πήγαινε οι Τούρκοι τον έδιωχναν και μάλιστα τον είχαν συλλάβει δυο φορές ενώ την τρίτη που κινδύνεψε με απέλαση κάποιος του επεσήμανε ότι ως Έλληνας ξέρει να ξεφεύγει. «Ναι είμαι Έλληνας αλλά πολύ καλός Έλληνας» του είπε κερδίζοντας την εμπιστοσύνη, όπως έκανε κάθε φορά που έβρισκε δυσκολία.

Η τελευταία του δράση ήταν το χειμώνα του 2015 στην Ειδομένη καλύπτοντας την μεταναστευτική κρίση με την πιο χαρακτηριστική – μοναδική φωτογραφία και που όπως δήλωσε στην συνέντευξη του στην Καθημερινή «Ότι έχω και εγώ όπως πολλοί ακόμη αίμα προσφυγικό. Επίσης ότι είδε τον πατέρα εκείνον που κουβαλούσε μέσα στη βροχή, για πολλά χιλιόμετρα, την κόρη του. Φορούσε μια αυτοσχέδια κάπα από σκουπιδοσακούλες για να προστατεύεται από τη βροχή. Και κάποια στιγμή, πηγαίνοντας προς αυτό που πίστευε ότι ήταν η ελευθερία και η λύτρωση, έσφιξε την κόρη του δυνατά στην αγκαλιά του και τη φίλησε. Όταν τον είδα να περπατά στη μέση του δρόμου έτσι με μια δύναμη και μια αγάπη, μου φάνηκε τεράστιος, σαν σούπερ ήρωας. Κι επειδή έχω κι εγώ μια κόρη στην ηλικία της δικής του, η σκηνή αυτή με συγκλόνισε.»

Σύριος πρόσφυγας κοντά στην Ειδομένη. Πηγή: https://www.kathimerini.gr/k/k-magazine/926128/giannis-mpechrakis-na-miliso-gia-aytoys-poy-den-echoyn-foni/

Γι’ αυτό το «κλικ» και για την συνολική του προσφορά διακρίθηκε με πολλά ακόμα βραβεία και διακρίσεις, μεταξύ των οποίων ήταν και ο τίτλος του «Έλληνα φωτορεπόρτερ της χρονιάς» επί 7 φορές από την Fuji. Το 1999, το 2002 και το 2003 αναγορεύτηκε κορυφαίος Ευρωπαίος φωτορεπόρτερ της χρονιάς από τη Fuji στο Λονδίνο, τη Βαρκελώνη και τη Ρώμη αντίστοιχα. Το 2000, στο Άμστερνταμ του απονεμήθηκε το πρώτο βραβείο στην κατηγορία «Ειδήσεις» στον παγκόσμιο φωτογραφικό διαγωνισμό WORLD PRESS PHOTO ανάμεσα σε 4.000 φωτογράφους από 122 χώρες και 40.000 φωτογραφίες την πιο σημαντική παγκόσμια διάκριση στον χώρο της φωτογραφίας. Καθώς την ίδια χρονιά, βραβεύτηκε από το OVERSEAS PRESS CLUB of AMERICA στη Νέα Υόρκη για το καλύτερο ξένο ρεπορτάζ στις ΗΠΑ, που αποτελεί το πιο σημαντικό βραβείο για ξένους ανταποκριτές στην Αμερική. Το 2000, του απονεμήθηκε και το βραβείο του Ιδρύματος Μπότση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ενώ στις 14 Οκτωβρίου 2002 κέρδισε το βραβείο Bayeux για τους πολεμικούς ανταποκριτές, στον ετήσιο παγκόσμιο διαγωνισμό για τη βράβευση των δημοσιογράφων που καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις σε όλο τον κόσμο. Το 2015, η Guardian τον ανέδειξε ως τον φωτογράφο της χρονιάς.

Ο Γιάννης Μπεχράκης πέθανε στις 2 Μαρτίου 2019, ύστερα από άνιση μάχη με τον καρκίνο, σε ηλικία 58 ετών. Άφησε πίσω τη σύζυγό του Ελισάβετ, την κόρη τους Ρεβέκκα και τον γιο του Δημήτρη αλλά η προσφορά του στις ανθρώπινες σχέσεις ήταν, είναι και θα είναι διαχρονικές.

Κείμενο: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΠΙΚΟΣ ΡΩΜΟΥΔΗΣ

 

Δείτε περισσότερα:

Συνέντευξη με τον πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα Αdam Fury

Συνέντευξη με την Alma Aluku – Γιατί η Ζωή είναι Τέχνη

Παρουσίαση βιβλίου: Ο γάτος που έσωζε βιβλία – Sosuke Natsukawa

Δείτε όλα τα τελευταία νέα από των χώρο της τέχνης στο theobscura.gr

Πρόσφατα Άρθρα